फड

सोलापूर सकाळच्या वर्धापनदिनानिमित्त पुरवणीसाठी लेख करायचा म्हणून हिंदकेसरींच्या आचेगावात गावात गेलो होतो. लेख तयार करुन दिल्यावर त्यासाठी जागा फारच कमी राहिली म्हणून लागला नाही. मात्र त्यानंतर मी माझ्या पद्धतीने तो लेख एका कुस्तीसाठी संपादकीय अंगाने काढलेल्या पुरवणीत प्रसिद्ध केला. सोलापूर जिल्ह्यातील कुस्तीसाठी झटणारी मंडळी. महाराष्ट्र केसरी झालेली मंडळी अशी ती पुरवणी काढली होती. त्या पुरवणीत रावसाहेब मगर, तानाजी बनकर, आप्पालाल शेख, मुन्ना शेख, चंद्रहास निमगिरे यांच्यासह कुस्ती संघटक निमगावचे मोठे रावसाहेब मगर, जेऊरचे नारायण आबा पाटील यांच्यासह विविध लोकांची दखल घेतली होती. ही पुरवणी फार मस्त झाली होती. कुस्तीचे काहीही असू द्या मला ते क्षेत्र फार आवडते.आताही कपडे काढून लांग लंगोट लावून आखाड्यात उतरेली पोरांची पिळदार शरीर बघितले की मला आतून काहीतरी ढुसण्या मारतंय असे वाटते. आपणही फडात उतरले पाहिजे, असे वाटायला लागते. माझ्यात या उर्मी लहानपणासूनच पेरल्या गेल्या आहेत. मी अगदी दुसरी तिसरीत असेन त्यावेळी पहिल्यांदा फडावर कुस्त्या बघायला गेलो. वाशिंबे, सोगाव, हिंगणी, कोर्टी, सावडी, आगोती, वीट, जेऊर, केम अशी जवळची गावे आम्ही कुस्त्यांच्या फडासाठी फिरायचो. त्यातून या नादाची बीज माझ्याच रोवली गेली. आजही मला हा नाद आपण पुरता पुरता करु शकलो नाही, याचे शल्य अनेकदा मनात बोचत राहते. घरच्यांनी मला तशी या नादात चमक दाखविण्यासाठी संधी दिली पण मी कमी पडलो, इतकाच त्याचा अर्थ आहे.गावाकडे लहानपणी फडावर हिडतांना हनुमंत नवले, जना कानतोडे, बाळू हवालदार ही मंडळी असायची. त्यात मीच एकटा लहान होतो. त्या काळात आमच्या ग्रुपमध्ये हनु नवले भारी कुस्त्या करायचा. बाळू हवालदारानेही कधी जमिनीला पाठ टेकविल नाही. ही दोघंही तशी फार गाजली नाहीत. त्याची कारणे काहीही असली तरी या वयात एक मस्ती असते ती माणसाला खाऊन टाकते. कुस्तीच्या नादासारखा दुसरा नाद लागला की कुस्ती संपते. या काळात वाशिंबेच्या भगवान डोंबाळेनेही अनेक कुस्त्या केल्या. तो कधी कुठे पाठ टेकवित नव्हता. तसे पैलवान अनेक होते. आमच्या कारभाऱ्यालाही कुस्त्यांचा नाद होता. त्याने मला कोल्हापूरला पाठविले. ते कुस्तीचे माहेघर आहे. त्याविषयी उद्या.....